ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi

  • Print

ISO 14001 BELGESİ  ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ STANDARDI

ISO 14001 belgesi  Çevre yönetim sistemlerinin, çevrenin korunması, doğal kaynakların verimli kullanılması ve gelecek nesillere yaşanılır bir çevre bırakılması gibi amaçlara ulaşılması yolunda oynayacakları rol büyüktür.

Ancak bunun sağlanabilmesi için çevre yönetim sistemlerinin etkinliğinin arttırılmasına ve yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmaların daha da geliştirilmesine gerek vardır. Gelişmeye açık konuların başında ISO 14001 Belgesi Çevre Yönetim Sisteminin küçük ve orta ölçekli işletmeler tarafından kolaylıkla kullanımlarının sağlanması gelmektedir.

 

Çünkü ekonomik güçleri sınırlı olan KOBI’lerin ISO 14001 Belgesi Çevre Yönetim Sistemioluşturabilmeleri ancak gerekli desteklerin sağlanmasıyla mümkün olabilecektir. KOBI için ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemininyaygınlaştırılmasına yardımcı olabilecek diğer bir başlık da KOBI’lerin bu faaliyetleri mümkün olan her durumda ve her alanda ortaklaşa yürütmelerini kolaylaştırıcı düzenlemelerin geliştirilmesidir.

Bununla hem ISO 14001 belgesi Çevre Yönetim Sistemi kurma hem de işletme maliyetleri minimize edilebilecektir.Çevreci faaliyetlerin koordine edilmesi, konuya taraf olan uluslararası kuruluşların, hükümetlerin, yerel yönetimlerin, üniversitelerin, araştırma kuruluşlarının ve sanayi kuruluşlarının birlikte çalışmaları ve eylem planlarının sistematik bir şekilde düzenlenmesiyle mümkün olabilecektir. Buna kamuoyunun ilgisi, desteği ve yönlendirici etkisi de eklendiğinde gelişme hızı daha da artacaktır. Belirli bir ölçekten daha büyük kuruluşlarda ve çevre etkilerinin kritik olabileceği sektörlerde belgelenen ve denetlenen bir ISO 14001 belgesi Çevre Yönetim Sisteminin kurulmasının zorunlu hale getirilmesi, çevre ile ilgili risklerin azaltılmasına ve dünya çapında başarı oranının artmasına etkili olabilecek bir öneridir ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Kuruluşlar açısından, toplam kalite yönetiminin, çevre yönetiminin ve Avrupa ile ticaret yapmak isteyen kuruluşlar için CE işareti direktiflerine uygunluğun sağlanması gibi faaliyetlerin ayrı ayrı yürütülmesi çeşitli zorluklar yaratmaktadır. Buna karşı alınabilecek bir önlem; yukarıda sayılan bütün çalışmaların ve bunlara ek olarak da işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili düzenlemelerin birleştirilmesini ve tek bir sistemle yürütülmesini içine alan uluslararası bir standart serisinin geliştirilmesidir. Çevreciliğin bir hobi ve bir lüks olmaktan çıkıp, mantıklı, gerçekçi ve gerekli bir eylem biçimi olarak anılmasının bir uzantısı olan ISO 14001 belgesi Çevre Yönetim Sistemi ve bunlar için kılavuzluk görevini gören ISO 14001 belgesi serisi standartlar dünya çapında geliştirilmeli ve yaygınlaştırılmalıdır. Böylelikle sanayinin ve doğanın barışık bir şekilde geliştirilmesi sağlanabilir.

ISO 14001 BELGESİ SERİSİ STANDARTLARIN OLUŞTURULMA SEBEPLERİ

Daha önce hazırlanmış, sistem yönelimli standartlar olan ISO 9001 serisi standartlar bu konuyu kapsamadığı için yeni bir standart ailesinin yaratılması ile bu açığın kapatılması amaçlamaktadır. Çevre bilincinin dünya çapında gelişmesine paralel olarak başta çevreci örgütler olmak üzere bir çok toplum kuruluşları, ülkeler ve konuyla ilgili kuruluşlar bir kamuoyu yaratılması ve ülkeler ve işletmeler üzerinde baskı oluşturulması için çaba göstermişlerdir. Ancak geçen yıllar boyunca çevreci örgütler ve başka kuruluşlar işletmelerin çevreye karşı davranışlarını genellikle yeni yasalar çıkarılması yönünde baskı yapma yoluyla etkilemeye çalışmışlardır. Bu çabaların karışık sonuçları olmuştur. Önce yasaların çıkarılması ve yürürlüktekiler üzerinde değişiklikler yapılması zaman almaktadır. İkincisi, yasalar işletmeleri önlem almaya zorlamakla birlikte onları motive etmezler ve istenenin ötesine geçmeye özendirmezler. Tüm ülkelerde, çevresel sorunlar hızlı bir biçimde artarken yasal yöntemlerin uygulanmasıyla elde edilen gelişmeler yavaştır. 80’li yıllarda hükümetler yeni kaynaklar yaratamayacaklarını ve yeni, daha sıkı çevre yasaları getiremeyeceklerini fark etmişlerdir. Birçok çevreci grup da işletmelerle çatışmaya girmenin ve baskı yapmanın ancak sınırlı yararlar getireceğini görmüştür. İş çevrelerinde de bir değişimin oluşması gereği görülmeye başlamıştır. İşletmeler, çevre sorunlarının birer yaşam gerçeği olduğunu ve bunları kendi iradeleriyle ele almadıkları takdirde çözümlerin dışarıdan empoze edileceğini anlamış ve ticari prestij düşüncelerinin de etkisiyle uygun önlemler alma yoluna gitmişlerdir. Bugün yeni stratejilerin çatışma yerine işbirliğinden geçmesi gereği artık benimsenmiş bulunmaktadır. Çevre ile ilgili standartlar oluşturulmasının en önemli sebebi ISO’nun karakterinden kaynaklanmaktadır, ISO uluslararası bir örgüttür ve hazırladığı standartlar da bu kimliği taşımaktadır. Böylelikle çevre ile ilgili çalışmaların tek çatı altında toplanması ve dünya ölçeğinde bir eylem ve önlem birlikteliğinin sağlanması amaçlanmıştır.

ISO 14001 BELGESİ SERİSİ STANDARTLARIN ÖZELLİKLERİ VE TEMEL PRENSİPLER

ISO 14001 belgesi serisi standartlar örgüt veya sistem yönelimli ve ürün yönelimli olarak sınıflandırılabilirler. Örgüt veya sistem yönelimli standartlar, bir çevre yönetim sisteminin (ISO 14001 Belgesi Çevre Yönetim Sistemi) oluşturulup çalıştırılması ve değerlendirilmesi için kapsamlı ilkeler sağlar ve diğer örgüt sistemleriyle arayüz oluştururlar. Ürün yönelimli standartlar ise ürünlerin ve/veya hizmetlerin üretimleri ve ekonomik ömürleri boyunca çevre üzerindeki etkilerini araştırırlar ve bu etkileri minimuma indirmeye çalışır.

ISO 14001 belgesi serisi standartları hazırlayan komitelerin özellikle dikkate aldıkları bazı temel ilkeler vardır. Bu ilkeler aşağıda sıralanmıştır.

Bütün ülkelerde uygulanabilirlik.
Kamunun ve standartları kullananların çıkarlarının gözetilmesi
Düşük maliyetlere yol açmaları ve dünyanın her yerinde her boy işletme için kolaylıkla uygulanabilirlik.
Esnekliğin içsel ve dışsal olarak kontrol edilebilirliği.
Bilimsel bir tabana dayanması.
Pratik, yararlı ve kullanılabilir olmaları.

ISO 14001 standartlarının kullanılabilirliğini ve etkinliğini arttırmak amacıyla standart geliştirmenin her alanında yukarıda sayılan bütün ilkelerin üzerlerinde önemle durulmuştur. Ayrıca ilkeler arasında sayılabilecek diğer bir konu ise ISO 14001 standartlarının ISO 9000 serisinin dayandığı prensiplere de büyük oranda bağlı kalmasıdır. Bunun en büyük yansıması şudur: Sözü edilen standartlar sorunların semptonlarını ele alma yerine kaynaklarında çözmeye yönelmişlerdir.

ISO 14001 BELGESİ  İLE SAĞLANAN FAYDALAR

ISO 14001 serisi standartların uygulanması ile elde edilecek en önemli kazanç, doğal olarak çevrenin korunmasıdır. Ancak ISO 14001 serisi standartların uygulanmasının, uygulayan kuruluşlar açısından bir çok pratik faydalar getireceği de bir gerçektir. Bu faydalar genel olarak içsel ve dışsal olarak sınıflandırılabilir

ISO 14001 BELGESİ İÇSEL FAYDALAR

1. Verimliliğin Arttırılması 2. Performansın Arttırılması 3. Maliyetlerin Azaltılması 4. Takım Anlayışının Geliştirilmesi 5. Azalan Risk ve Kazalar 6. Üst Yönetime Olumlu Etkiler 7. İç Barışın Geliştirilmesi

ISO 14001 BELGESİ DIŞSAL FAYDALAR

1. Çevrenin Korunması 2. Rekabet Şansının Artması 3. Yasalara ve Yönetmeliklere Uygunluğun İfade Edilmesi 4. Halkla İlişkilerin Geliştirilmesi ve Kamuoyunun Güveninin Kazanılması 5. Finansal Fırsatların Gelişmesi